1. Inleiding

GOK betekent gelijke onderwijskansen voor iedereen. In het  kader hiervan kent de overheid middelen toe aan scholen die voldoen aan vooropgestelde criteria conform het GOK-decreet.

De gelijke kansenindicatoren zijn de volgende:

• Het gezin ontvangt één of meer studietoelagen.
• De ouders behoren tot de trekkende bevolking.
• De moeder is niet in het bezit van een diploma secundair onderwijs.
• De leerling leeft tijdelijk of permanent buiten het eigen gezin.
• De taal die de leerling in het gezin spreekt, is niet het Nederlands.

Om de scholen in staat te stellen deze vaststellingen omtrent het behoren tot de doelgroep van het gelijke onderwijskansenbeleid te doen, dienden we leerlingengegevens op te vragen aan al onze leerlingen. Zo  werden in het schooljaar 2006-2007  de ouders van onze school bevraagd via een GOK-enquête.

Na verwerking van de gegevens van de GOK-enquête door het Departement Onderwijs

bleken we te voldoen aan de nodige GOK-indicatoren.  Zo kreeg onze school 6 GOK-uren van de overheid om een beleid uit te werken waar gelijke onderwijskansen worden aangeboden aan iedereen.

2. Visieontwikkeling (stappenplan)

In een eerste fase van het opstarten van de GOK-werking werd de beginsituatie in onze school geanalyseerd.

Deze analyse gebeurde op 3 niveaus:

-      de leerlingen

-      het leerkrachtenkorps

-      de schoolorganisatie

Hierbij was het de bedoeling om het eigen handelen van de school met betrekking tot de 6 thema’s van het GOK-beleid in kaart te brengen.

Aan de hand van de verzamelde gegevens  werd  duidelijk dat we ons zouden richten tot de volgende 2 prioritaire GOK-thema’s:

-      taalvaardigheid waarbij ondersteunend wordt gewerkt op gebied van schoolse taalvaardigheid en waarbij de leerwinst verhoogt door leerlingen vaardiger te maken.

-      een verhoogde en actieve betrokkenheid van ouders en leerlingen bij het schoolleven.  Hier verhogen we de kwaliteit  van de betrokkenheid door o.a. te werken aan de inbreng van de leerlingen in het leerproces en de ouder- betrokkenheid via communicatie tussen school en thuis.

Daarnaast hebben we de voorbije jaren al heel wat acties ondernomen die ondertussen in de GOK-werking en in heel de schoolwerking ingebed zitten zoals de verdere uitwerking  van ons pestbeleid met o.a. de jaarlijkse themaweek rond pesten en de meter- en peterwerking waar de derdegraadsleerlingen binnen hun vormingsweekend het pestbeleid mee vorm geven.

Ook  de leerlingenbegeleiding werd binnen het GOK-beleid verfijnd met o.a. het invoeren van de  BASO-fiche, het gebruik van een genormeerde toets ‘taal’ naast de toets wiskunde om de beginsituatie van de eerstejaars beter in te schatten en  de werking rond  ‘leren leren’  met o.a. een infoavond voor de ouders.

De BASO-werking binnen de Scholengemeenschap Voorkempen, waarbij we al meer dan 5 jaar intensief samenwerken met verschillende basisscholen rond  o.a.  de lancering van het taalportfolio Frans of de verdieping van de vakken Frans, geschiedenis, natuurwetenschappen en techniek, kadert eveneens in het GOK-beleid. Door deze goede samenwerking met de basisscholen werken we mee aan een vlottere overgang tussen het basisonderwijs en het secundair.

Hoe wij als school willen werken aan gelijke kansen voor elke leerling, vinden we terug in ons opvoedingsproject waar  ontplooiing, openheid, engagement, aandacht, weerbaarheid, vergeving, cultuur, maatschappijkritische houding, solidariteit en respect  centraal staan.

3. GOK-team

De GOK-werking werd uitgestippeld door een GOK-team

• Mevr. Ilse De Meulenaere: algemene GOK-coördinator
• Mevr. Karen Vandenbulcke: coördinator van de werkgroep taalbeleid
• Dhr. Alex De Kooning: leerlingbegeleider (leren leren en ontwerper portfolio Frans)
• Mevr. Karine Van Evercooren: coördinator van de antipestwerking
• Mevr. Catherine Longueville: interimaris tijdens de afwezigheid van Mevr. Vandenbulcke

4. Doelstellingen

Wat betreft de leerling- en ouderparticipatie werden volgende doelstellingen vooropgesteld:

Wat betreft het taalvaardigheidsonderwijs werden volgende doelstellingen vooropgesteld.

5. Actieplannen

a) Taalbeleid: spellingattitude en taaltips 

-    Taalzuivering

Heel wat leerlingen maken verschillende  taalfouten (denk aan barbarismen, pleonasmen, tautologie, verkeerde voorzetsels, e.d.) zonder zich daarvan bewust te zijn. In de eerste plaats is het dan ook de bedoeling om de leerlingen rond deze fouten te sensibiliseren, om dus collectief aan taalzuivering te doen.

Hiervoor kregen de leerlingen tot hiertoe elke maand in de klas een taaltip.   In deze taaltip worden telkens twee tot drie frequent gemaakte fouten besproken. De taaltips worden  meegegeven per vakgroep: dit om de betrokkenheid van alle leerkrachten te vergroten en aan de leerlingen de boodschap te geven dat taalzuiverheid in alle vakken belangrijk is, niet alleen bij Nederlands. Vervolgens wordt de taaltip in elk klaslokaal opgehangen. Dat biedt als voordeel dat de leerlingen -ongeacht in welk lokaal zij zitten- steeds deze taaltips terug kunnen bekijken.

De taaltips verschijnen ook elke maand in SMS. Als leerkrachten een steeds terugkerende fout opmerken in de werken van hun leerlingen, kunnen ze die melden en worden deze bij de taaltips gezet.

-    Werkwoordsvervoeging

Het feit dat leerlingen zo veel en zo vaak dt-fouten schrijven is voor velen  een oud zeer. Toch blijkt heel vaak dat de leerlingen de regels op zich wel kennen, maar ze onvoldoende kunnen toepassen. Het voorstel om de leerlingen de spellingboom te laten gebruiken bij alle vakken, zowel bij taken, toetsen als klasopdrachten, leek ons een zeer goed uitgangspunt om dit probleem bij te werken. Zo wordt de transfer tussen theoretische kennis en de praktische toepassing ervan vlotter en efficiënter gemaakt.

Er werd een databank  aangelegd met hotpotatoes-oefeningen. Deze oefeningen staan per graad in een mapje op Elov  en worden gradueel moeilijker, niet alleen van één naar zes, maar ook binnen eenzelfde jaar. Wanneer een leerkracht, ongeacht welk vak hij of zij geeft, merkt dat een leerling erg veel dt-fouten schrijft, kan hij hem of haar de opdracht geven om een extra oefening te maken uit deze databank.  De oefeningen kunnen met een simpele druk op de knop verbeterd worden. De leerling hoeft dan nadien enkel een afdruk te maken van de gemaakte oefeningen en deze in de spellingbus op het leerlingensecretariaat te deponeren. De GOK-coördinator verzamelt de gemaakte oefeningen en lijst op wie de oefeningen heeft gemaakt.  Via de sms

vernemen de vakleerkrachten die de oefeningen hebben opgegeven, welke leerlingen wel of niet de remediëringsoefeningen hebben gemaakt. Vervolgens geeft de GOK-coördinator de resultaten door aan de leerkrachten Nederlands die de spellingattitude van hun leerlingen op het attituderapport invullen.

In een volgende fase, wanneer blijkt dat de eerdere inspanningen van de leerling weinig hebben opgeleverd, kan een gok-leerkracht extra ondersteuning geven aan de leerling om deze problemen weg te werken.

Het sanctioneren van deze fouten is volgens ons geen geschikte oplossing. Leerlingen worden op die manier niet echt beoordeeld op de kennis van hun vak maar op slechts één facet van de taal waarin ze hun kennis verwoorden.

Bovendien zijn er ook tal van andere fouten die leerlingen maken, waar ze niet voor gesanctioneerd worden en die even erg of zelfs erger zijn. Als laatste past het sanctioneren niet binnen het gok-beleid. Het scheppen van gelijke onderwijskansen behoort als doel te hebben leerlingen te emanciperen, niet te sanctioneren. Leerlingen leren omgaan met hun zwakheden, hen middelen aanreiken om deze zwakheden te remediëren  en hen daarin ondersteunen, biedt gelijke kansen, niet het sanctioneren van hun tekortkomingen.

Bijlage: voorbeeld van een taaltip

b) De ouderparticipatie en de leerlingenparticipatie

Via de leerlingenraad werd de werking van de Gezonde Toog, de verkeerseducatie (met ontwerp van rugzakkenhoes) en het gebruik van portfolio’s bevraagd/verwerkt/uitgevoerd.

De maandelijkse bijeenkomsten met het oudercomité hebben ertoe geleid dat ze meer participeerden in het verbeteren van de communicatie tussen ouders en school door het vernieuwen van de website, het meewerken aan het opstarten van het digitale communicatieplatform, het ondersteunen en samenwerken met de leerlingenraad op vlak van verkeerseducatie en het meewerken aan de eerste schuldpreventieweek die op school werd gerealiseerd in het kader van de vakoverschrijdende eindtermen.

6. Zelfevaluatie

Om een kwaliteitsvolle GOK-werking te garanderen, is zelfevaluatie de noodzakelijke schakel in het cyclisch proces.

Via korte bevragingen, jaarlijkse evaluatievergaderingen  van de werkgroepen en vakgroepen waarbij de vooropgestelde actiepunten van  het schoolwerkplan worden overlopen en geëvalueerd (met o.a. de vakdidactische accenten), wordt de eigen schoolwerking onder de loep genomen. Deze evaluatie- en actiepunten worden vervolgens bij het  begin van het nieuwe schooljaar tijdens de eerste personeelsvergadering in augustus overlopen en toegelicht.  Zo zijn alle leerkrachten op de hoogte van de gehele schoolwerking met bijzondere aandacht voor de actiepunten.

Zo werd vorig schooljaar (het 2^de werkjaar van de GOK-cyclus) de hele werking rond de spellingattitude geëvalueerd binnen alle vakgroepen en de werkgroep taalbeleid. Vervolgens werd het systeem  bijgesteld/bijgestuurd met het oog op een verfijning ervan.

Jaarlijks sluit het oudercomité af met een evaluatievergadering waarin telkens ook de planning van volgend schooljaar wordt opgenomen met aandacht voor inhoudsthema’s en praktische vergaderingen.

Binnen de leerlingenraad werd vorig schooljaar  expliciet de werking van de Gezonde Toog geëvalueerd en de spellingattitude.

Dit schooljaar werden de volgende zaken bevraagd:  de wijziging van de dagindeling, de wijziging van de inhoud van de automaten, het gebruik van de boekentassenrekken en het vernieuwde systeem van de portfolio’s.

7. Doelen op lange termijn

Via  de  7 zorgdomeinen (Sint-Michiel inspireert, vormt groep, leert, verlegt grenzen, leeft gezond, begeleidt en bezielt) werden en worden de GOK-uren gebruikt voor een optimalisering van de zorg voor al onze leerlingen.

Door systematisch te werken rond kwaliteitszorg door het organiseren van zelfevaluaties   op de 3 niveaus (leerling-leerkracht-schoolorganisatie), kunnen we  de bestaande werking verfijnen, bijsturen en aanvullen.

Onze ambitie op lange termijn bestaat erin om o.a. de doorstroming en de oriëntering van de leerlingen in kaart te brengen in het kader van een optimale samenwerking met de Scholengemeenschap. Ook het opvolgen van de  schoolloopbaan (overzicht slaagcijfers) van onze leerlingen is een actiepunt.  Op het vlak van preventie en remediëring stellen we vast dat we nog niet alle mogelijkheden hebben benut: vandaar dat we dit op de agenda hebben staan van de pedagogische raad om de bestaande initiatieven nog verder te verfijnen/uit te diepen.  Onze school wil daarnaast de socio-emotionele ontwikkeling van onze leerlingen blijven nastreven en zetten daarbij het handelingsgericht werken van het CLB centraal.

Onze school wil een zorgende school zijn, met aandacht voor de groeimogelijkheden van elk individu.  Met alle voorgaande acties streven we naar een open schoolcultuur waarbij ouders, leerkrachten, directie, coördinatoren, CLB en leerlingen elkaar dragen en door elkaar gedragen worden.